Özet
Sprinkler ve damlama sulama sistemleri aynı amaçla kullanılsa da farklı alanlar için daha uygundur. Çim alanlar, geniş açık yüzeyler ve suyun rahatça yayılabildiği bölgelerde sprinkler sulama tercih edilirken; ağaçlar, fidanlar, çalı grupları, çit bitkileri ve yoğun yapraklı bitkilerde damlama sulama daha doğru bir çözümdür. Doğru sistem seçimi, suyun bitkinin ihtiyacına uygun şekilde ulaşmasını sağlar ve otomatik sulama sisteminin daha verimli çalışmasına yardımcı olur.
Yazı
Otomatik sulama sistemi tasarımında en önemli kararlardan biri, hangi alanda sprinkler, hangi alanda damlama sulama kullanılacağıdır. Çünkü sprinkler sulama ile damlama sulama aynı işi yapıyor gibi görünse de aslında farklı alanlar için kullanılır.
Sprinkler sistemi daha çok alan sulamak için tercih edilir. Damlama sulama ise daha çok bitkinin kök bölgesine su vermek için kullanılır. Bu ayrımı doğru yapmak, sistemin verimli çalışması için oldukça önemlidir.
Çim Alanlarda Sprinkler Sulama Kullanılır
Çim alanlar genellikle sprinkler başlıklarla sulanır. Çünkü çim, yüzeyin tamamına yayılan bir bitki örtüsüdür ve sadece belli noktalardan su vermek yeterli olmaz. Suyun çim yüzeyinin tamamına dengeli şekilde dağılması gerekir.
Bu nedenle bahçede çim alan varsa, bu alan için sprey başlıklar veya rotor başlıklar tercih edilir. Küçük ve orta ölçekli çim alanlarda sprey başlıklar, daha geniş çim alanlarda ise rotor başlıklar kullanılabilir.
Geniş ve Açık Sulama Alanlarında Sprinkler Tercih Edilir
Sadece çim alanlarda değil, geniş ve açık sulama yapılabilecek alanlarda da sprinkler sistemi kullanılabilir. Eğer sulanacak alanın üzerinde suyun yayılmasını engelleyecek yoğun bitki grupları yoksa, sprinkler başlıklar bu alanları pratik şekilde sulayabilir.
Özellikle açık peyzaj alanları, geniş yüzeyli bitki alanları ve başlığın suyu rahatça ulaştırabileceği bölgelerde sprinkler sulama tercih edilebilir. Burada önemli olan, suyun bitkilerin üzerine ve çevresine eşit şekilde dağılabilmesidir.
Bazı Çiçek Yataklarında Sprinkler Kullanılabilir
Çiçek yatakları ve alçak bitki grupları da bazı durumlarda sprinkler ile sulanabilir. Eğer bitkiler çok sık ve hacimli değilse, sprinkler başlığın attığı su bitki yüzeyine ve toprağa ulaşabiliyorsa bu alanlarda sprinkler kullanımı mümkündür.
Ancak çiçek yatağı yoğun bitkilerle kaplıysa, yapraklar suyun toprağa ulaşmasını engelleyebilir. Bu durumda sprinkler suyu bitkinin üst kısmında kalabilir ve kök bölgesine yeterli su ulaşmayabilir. Böyle alanlarda damlama sulama daha doğru olur.
Ağaç, Fidan ve Çalı Gruplarında Damlama Sulama Kullanılır
Ağaçlar, fidanlar, çalı grupları ve hacimli bitkiler çoğunlukla damlama sulama ile daha doğru sulanır. Özellikle yeni dikilmiş fidanların düzenli suya ihtiyacı vardır ve suyun doğrudan kök bölgesine ulaşması gerekir.
Büyük ve oturmuş ağaçların her zaman yoğun sulamaya ihtiyacı olmayabilir. Ancak yeni dikilmiş ağaçlar, fidanlar ve gelişme dönemindeki bitkiler için damlama sulama oldukça faydalıdır. Damlama hattı, suyu bitkinin dibine ve kök çevresine kontrollü şekilde verir.
Yoğun Yapraklı ve Hacimli Bitkilerde Damlama Daha Doğrudur
Bazı bitki grupları geniş yapraklı, sık dallı veya hacimli bir yapıya sahiptir. Bu tür bitkilerde sprinkler ile verilen su, yapraklarda ve dallarda kalabilir. Su toprağa ve kök bölgesine yeterince ulaşmayabilir.
Özellikle çalı tipi geniş bitkilerde, sık dikilmiş peyzaj bitkilerinde ve bitki diplerinin zor göründüğü alanlarda damlama sulama tercih edilmelidir. Çünkü burada amaç bitkinin üstünü ıslatmak değil, kök bölgesine suyu ulaştırmaktır.
Çit Bitkileri ve Sıra Dikimlerde Damlama Sulama Tercih Edilir
Bahçe kenarlarında kullanılan çit bitkileri, leylandi, taflan, ligustrum, lavanta sıraları veya benzeri sıra dikimlerde damlama sulama oldukça uygundur. Damlama borusu bitki hattı boyunca döşenir ve su her bitkinin kök bölgesine yakın noktadan verilir.
Bu yöntem, özellikle uzun bitki sıralarında daha kontrollü bir sulama sağlar. Sprinkler ile bu alanları sulamaya çalışmak hem suyun boşa gitmesine hem de bazı bitkilerin yeterli su alamamasına neden olabilir.
Bitki Kökleri Zor Görünüyorsa Damlama Düşünülmelidir
Bir alanda bitkiler çok sık dikilmişse, bitki dipleri görünmüyorsa veya yapraklar toprağın üzerini kapatıyorsa, sprinkler sulama her zaman yeterli olmayabilir. Çünkü su bitkinin üst yüzeyinde kalabilir ve kök bölgesine düzenli ulaşmayabilir.
Bu tür alanlarda damlama borusu veya damlatıcılarla suyu doğrudan bitki diplerine vermek daha doğru olur. Özellikle kök bölgesine düzenli su isteyen bitkilerde damlama sulama sistemin verimini artırır.
Aynı Bahçede İki Sistem Birlikte Kullanılabilir
Bir bahçede sadece sprinkler veya sadece damlama kullanmak zorunda değilsiniz. Çim alanlar sprinkler başlıklarla sulanırken, ağaçlar, fidanlar, çit bitkileri ve yoğun bitki grupları damlama sulama ile sulanabilir.
Ancak sprinkler ve damlama hatları genellikle aynı sulama bölgesine bağlanmamalıdır. Çünkü bu iki sistemin çalışma süresi, su verme şekli ve basınç ihtiyacı farklıdır. Bu yüzden çim alanlar ayrı, damlama yapılacak bitki alanları ayrı sulama bölgeleri olarak planlanmalıdır.